15:47, 13/10/2026
Chiều 12/10/2026, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB), số 123 Trương Định, phường Xuân Hòa, hội thảo “Từ câu chuyện startup đến câu chuyện truyền thông” được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, do SIHUB phối hợp với Hội Nhà báo Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện.
Chương trình đặt ra một câu hỏi thiết thực đối với cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo: Điều gì khiến một câu chuyện startup trở nên đáng để báo chí tìm hiểu và công chúng quan tâm? Từ góc nhìn quản lý, chuyên môn, tác nghiệp báo chí đến trải nghiệm của người sáng lập, các diễn giả cùng làm rõ rằng giá trị truyền thông không đơn thuần được quyết định bởi quy mô doanh nghiệp, số vốn huy động hay mức độ phức tạp của công nghệ. Điều quan trọng hơn là giải pháp đang giải quyết vấn đề gì, tạo ra tác động nào và có đủ bằng chứng để thuyết phục công chúng hay không.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ThS. Trần Trọng Tuyên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh yêu cầu truyền thông về khởi nghiệp sáng tạo phải phản ánh đầy đủ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện giải pháp và tiếp cận thị trường, thay vì chỉ tập trung vào những thành tích nổi bật hoặc các thương vụ gọi vốn.
“Một câu chuyện startup có giá trị không nhất thiết phải bắt đầu từ con số gọi vốn hoặc một thành tích nổi bật”, ông Trần Trọng Tuyên chia sẻ.
ThS. Trần Trọng Tuyên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mac hội thảo
Theo ông, một hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển bền vững cần những thông tin chính xác, đầy đủ và có trách nhiệm. Bên cạnh việc giới thiệu các mô hình thành công, báo chí còn góp phần phản ánh những khó khăn, bài học trong quá trình phát triển doanh nghiệp và kết nối các nguồn lực hỗ trợ.
Từ góc độ chính sách, ông đề cập Nghị quyết số 64/2026/NQ-HĐND về cơ chế hỗ trợ chi phí ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo theo ba giai đoạn: ý tưởng, kiểm chứng và tăng tốc. Việc truyền tải chính xác các chính sách này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn những cơ hội hỗ trợ, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý tiếp nhận phản ánh từ thực tiễn.
Nhà báo Lý Việt Trung - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ dẫn đề tại hội thảo
Tiếp nối định hướng đó, Nhà báo Lý Việt Trung - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh ba vai trò của báo chí đối với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo: phát hiện những giá trị chưa được biết đến rộng rãi, kết nối doanh nghiệp với các nguồn lực và lan tỏa những kinh nghiệm hữu ích cho cộng đồng. Thông qua việc phản ánh thực tiễn, báo chí còn góp phần chuyển tải những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp đến cơ quan quản lý để xem xét hoàn thiện chính sách.
“Báo chí biến thành công của một người thành tri thức chung của cộng đồng, và quan trọng không kém, biến cả những thất bại thành bài học chung”, bà Lý Việt Trung chia sẻ.
Theo góc nhìn này, một giải pháp công nghệ không chỉ đáng chú ý vì tính mới của sản phẩm mà còn bởi khả năng giải quyết các vấn đề về môi trường, giáo dục, y tế, việc làm hoặc những nhu cầu cụ thể của đời sống. Ngay cả quá trình thử nghiệm chưa đạt kết quả mong muốn cũng có thể mang lại những kinh nghiệm hữu ích cho cộng đồng khởi nghiệp. Tuy nhiên, việc đồng hành với doanh nghiệp phải đi cùng nguyên tắc độc lập, khách quan và kiểm chứng của hoạt động báo chí, không đồng nhất với quảng bá thương mại.
Khoảng cách giữa điều doanh nghiệp muốn giới thiệu và điều công chúng quan tâm được TS. Huỳnh Văn Thông - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, phân tích từ góc độ truyền thông và xây dựng uy tín.
Trong thực tế, nhiều startup thường bắt đầu câu chuyện bằng công nghệ, thuật toán, tính năng sản phẩm hoặc những tuyên bố về vị thế trên thị trường. Trong khi đó, điều khiến công chúng quan tâm lại là vấn đề doanh nghiệp đang giải quyết, những người được hưởng lợi và kết quả thực tế mà giải pháp mang lại.
“Sự ồn ào của truyền thông là có thể mua được... Nhưng mua sự ồn ào đó rồi, bạn có được lòng tin hay không lại là một câu chuyện hoàn toàn khác”, TS. Huỳnh Văn Thông đặt vấn đề.
TS. Huỳnh Văn Thông - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ tại hội thảo
Theo ông, với một doanh nghiệp mới, mục tiêu quan trọng không chỉ là được nhiều người biết đến mà còn phải từng bước xây dựng tính chính danh và sự tin cậy. Điều đó đòi hỏi startup chứng minh được giá trị thực tiễn của giải pháp, trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh và sự minh bạch của những thông tin công bố.
Một chiến dịch truyền thông có thể tạo ra sự chú ý trong thời gian ngắn, nhưng niềm tin chỉ được hình thành khi những điều doanh nghiệp giới thiệu phù hợp với năng lực, kết quả và trải nghiệm thực tế. Nếu thông tin thiếu căn cứ hoặc được diễn đạt vượt quá những gì sản phẩm đã đạt được, chính sự chú ý của công chúng có thể trở thành rủi ro đối với uy tín thương hiệu.
Từ đó, câu hỏi mà startup cần đặt ra không chỉ là làm thế nào để được báo chí đưa tin, mà trước hết phải xác định giá trị nào của doanh nghiệp thực sự đáng để công chúng biết đến.
Từ thực tiễn tác nghiệp, Nhà báo Lê Tuyết - Báo điện tử VnExpress, cho rằng một câu chuyện khởi nghiệp có giá trị thông tin cần được nhìn nhận từ nhu cầu của độc giả, thay vì chỉ xuất phát từ mong muốn giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp.
“Bạn đọc không quan tâm startup đó lớn đến đâu, mà quan tâm startup đó đang giải quyết vấn đề gì của cuộc sống và bằng phương pháp gì”, nhà báo Lê Tuyết chia sẻ.
Nhà báo Lê Tuyết - Báo điện tử VnExpress chia sẻ tại hội thảo
Theo bà, khi tiếp cận một câu chuyện startup, nhà báo cần làm rõ những vấn đề cơ bản: doanh nghiệp đang giải quyết bài toán gì, giải pháp có điểm mới nào, đã được triển khai đến đâu, tạo ra tác động thực tế ra sao và đội ngũ đứng sau công nghệ ấy có điều gì đáng chú ý.
Trong đó, kết quả thử nghiệm, dữ liệu sử dụng, khả năng ứng dụng và những bằng chứng có thể kiểm chứng có ý nghĩa quan trọng hơn các tuyên bố mang tính quảng bá. Một sản phẩm được giới thiệu có tiềm năng lớn vẫn cần có cơ sở để chứng minh mức độ khả thi, thay vì chỉ dừng lại ở kỳ vọng của nhóm phát triển.
Góc nhìn này cũng làm rõ sự khác biệt giữa hoạt động báo chí và truyền thông thương mại. Khi lựa chọn đề tài, nhà báo phải cân nhắc giá trị thông tin đối với công chúng và thực hiện quy trình kiểm chứng độc lập. Vì vậy, startup cần chuẩn bị dữ liệu, sẵn sàng giải thích những giới hạn của sản phẩm và tôn trọng quyền quyết định nội dung của cơ quan báo chí, thay vì xem việc cung cấp thông tin như một yêu cầu đăng bài.
Ở chiều ngược lại, ông Diệp Gia Bảo (Lucas) - Nhà sáng lập Mindvivo và Hello Sunrise PTY Company, chia sẻ những kinh nghiệm trong quá trình truyền thông các giải pháp công nghệ, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần.
Theo ông, một trong những khó khăn của startup công nghệ là người sáng lập thường hiểu rất rõ sản phẩm nhưng chưa chắc diễn đạt được giá trị của sản phẩm bằng ngôn ngữ gần gũi với công chúng. Khi dành quá nhiều thời gian giải thích về kỹ thuật, doanh nghiệp có thể bỏ qua câu chuyện về những con người và vấn đề thực tế mà công nghệ đang hướng đến.
Từ trải nghiệm của mình, ông nhấn mạnh nguyên tắc ba điều “thật”: câu chuyện thật, bằng chứng thật và giá trị thật.
Ông Diệp Gia Bảo (Lucas) - Nhà sáng lập Mindvivo và Hello Sunrise PTY Company chia sẻ tại hội thảo
Câu chuyện thật bắt đầu từ những vấn đề doanh nghiệp đang giải quyết, kể cả khó khăn, thử nghiệm và những lần điều chỉnh. Bằng chứng thật thể hiện qua dữ liệu, kết quả triển khai hoặc thông tin có thể kiểm chứng. Giá trị thật là những tác động mà giải pháp mang lại cho người sử dụng và cộng đồng.
Cách tiếp cận này cho thấy startup không nhất thiết phải chờ đến khi gọi vốn thành công, đạt giải thưởng hay có doanh thu lớn mới có câu chuyện đáng chia sẻ. Một quá trình thử nghiệm nghiêm túc, một khó khăn được giải quyết hoặc một bài học có giá trị thực tiễn cũng có thể trở thành chất liệu báo chí, nếu được trình bày trung thực và đặt trong bối cảnh mà công chúng quan tâm.
Qua các tham luận và phiên đối thoại, hội thảo làm rõ rằng mối quan hệ giữa startup và báo chí không nên được xây dựng theo hướng một bên tìm cách quảng bá, còn bên kia đơn thuần tiếp nhận thông tin. Đây phải là quá trình trao đổi hai chiều, trong đó doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin minh bạch, có căn cứ, còn báo chí thực hiện vai trò phát hiện, kiểm chứng và phản ánh những giá trị có ý nghĩa đối với cộng đồng.
Những trao đổi cũng gợi mở nhu cầu duy trì các hình thức gặp gỡ, chia sẻ thông tin thường xuyên giữa nhà báo và người sáng lập, thay vì chỉ kết nối khi doanh nghiệp ra mắt sản phẩm hoặc tổ chức sự kiện. Việc hiểu rõ hơn đặc thù công việc của nhau có thể giúp startup chuẩn bị thông tin phù hợp, đồng thời tạo điều kiện để nhà báo tiếp cận sớm hơn với những giải pháp đang được nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng.
Đại diện Ban Tổ chức, diễn giả và khách mời cùng chụp ảnh lưu niệm
Đối với SIHUB, tăng cường kết nối giữa cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo với đội ngũ báo chí, chuyên gia truyền thông là một hướng hoạt động nhằm hỗ trợ các mô hình, giải pháp có giá trị thực tiễn được phát hiện, phản ánh đúng mức và tiếp cận những nguồn lực cần thiết để phát triển.
Hội thảo không đưa ra một công thức để startup dễ dàng xuất hiện trên báo chí, nhưng làm rõ điều kiện để hai bên xây dựng quan hệ hợp tác có trách nhiệm. Khi doanh nghiệp chủ động minh bạch thông tin và báo chí thực hiện tốt vai trò phát hiện, kiểm chứng, những giải pháp đổi mới sáng tạo có giá trị sẽ có thêm cơ hội được công chúng biết đến và tiếp cận các nguồn lực phát triển. Đây cũng là hướng kết nối mà SIHUB tiếp tục thúc đẩy trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
